Het UNESCO Virtual Museum of Stolen Cultural Objects is een online museum dat aandacht vraagt voor gestolen en vermiste culturele objecten wereldwijd. Omdat deze objecten ontbreken, bestaat het museum logischerwijs alleen digitaal. De website laat zien dat het niet alleen gaat om waardevolle spullen, maar om erfgoed dat hoort bij een cultuur, geschiedenis en identiteit.
Nederland is in het virtuele museum ook vertegenwoordigd, onder andere met het Dacische goud dat uit Assen is gestolen. Ik heb deze collectie nog samen met mijn kinderen mogen bekijken, toen de objecten nog in de vitrines lagen. Het was een indrukwekkende en leerzame tentoonstelling, juist omdat ik vooraf nog weinig wist van deze cultuur.
Ik wil deze website gebruiken om een les digitale geletterdheid te koppelen aan burgerschap, geschiedenis en schrijfonderwijs.
Lesidee (bovenbouw PO en onderbouw VO):
Leerlingen kiezen één gestolen object uit het virtuele museum dat hen aanspreekt. Ze schrijven een tekst waarin ze:
– uitleggen waarom juist dit object indruk op hen maakt.
– beschrijven waarom zij het erg vinden dat dit voorwerp is gestolen of verdwenen.
– verwoorden wat dit object zou kunnen betekenen voor andere mensen of voor de cultuur waar het bij hoort.
Eigen ervaring:
– beschrijf een voorwerp dat bij jou is gestolen of dat je bent kwijtgeraakt. Leg uit waarom dit voorwerp belangrijk voor je was. Had het emotionele waarde? Waar was die waarde aan verbonden?
Afsluitend gesprek: hoe verschilt de betekenis van een voorwerp per persoon?
Is een digitale herinnering hetzelfde als een echte ervaring? Waarom wel of niet?
Kan iets waardevol zijn als het alleen digitaal is?
Wat zou jij willen bewaren van jouw eigen cultuur als je maar één ding mocht kiezen? En waarom?
https://museum.unesco.org/
Auteur: admin (Pagina 2 van 3)
Geschikt voor alle groepen. Pas je eisen aan bij het niveau van de groep.
Op de video is het resultaat van een groep 4 te zien.
We gebruikten de fijne en gratis tool Flipanim: https://www.flipanim.com.
En ja… op dit moment is het natuurlijk Happy 67 in plaats van Happy 2026.
Een les over verslavende elementen in games. Ik begon met de vraag wie er allemaal gamet. Alle handen gingen omhoog, inclusief die van mij. Gamen is natuurlijk hartstikke leuk en vrijwel alle kinderen doen het. Toch raken steeds meer jongeren gameverslaafd. Vaak ligt daar iets diepers achter, zoals zorgen, angsten of somberheid. Gamen wordt dan een manier om even te ontsnappen aan de werkelijkheid.
Daarnaast spelen de verslavende elementen die in veel games zijn ingebouwd een grote rol. Denk aan beloningen, leaderboards, tijdsdruk, dagelijkse beloningen, het gebruik van bepaalde kleuren en geluiden. Alles is erop gericht om spelers te blijven prikkelen en terug te laten komen.
Na dit gesprek mochten de leerlingen zelf een game ontwerpen in Scratch of Klokhuis Game Studio. De opdracht was om bewust na te denken over hun ontwerp: welke elementen maken een game verslavend en waarom?
Bij het presenteren van hun eigen games legden de leerlingen uit welke keuzes zij hadden gemaakt om hun game extra aantrekkelijk (of juist minder verslavend) te maken.
Deze les gaan de leerlingen schrijven, tekenen en animeren!
We gebruiken het gratis animatieprogramma https://monstermash.zone
De leerlingen kruipen in de huid van een avonturier die diep in het oerwoud een onbekend wezen ontdekt.
Dit is geen gewoon dier.
Het is een angstaanjagend monster dat gromt, schudt, kronkelt en zich dreigend voortbeweegt.
Eerst schrijven, dan tekenen
We starten niet achter het scherm, maar met pen en papier.
De leerlingen schrijven een spannende eerste ontmoeting met het monster:
– Hoe ziet het eruit in de schemer van de jungle?
– Welke geluiden doen je haren overeind staan?
– Hoe beweegt het als het je ontdekt?
– Hoe voelt de avonturier zich: dapper, verstijfd, trillend?
Moedig de leerlingen aan om te schrijven in zintuiglijke details om het extra aansprekend te maken.
Daarna brengen we het monster tot leven.
Teken het monster in Monster Mash
Een simpele 2D-schets is genoeg.
AI maakt er 3D van. Monster Mash gebruikt slimme algoritmes die de platte tekening automatisch omzetten in een 3D-vorm met volume. Het programma herkent de patronen van de tekening. Je hoeft dus geen ingewikkelde 3D-software te kennen.
Laat het bewegen
Met een paar simpele lijnen laat je het monster kruipen, kronkelen, springen of dreigend zwaaien. Je kunt leerlingen ook uitleg geven over scharnierpunten. Hoe werkt dat eigenlijk in ons eigen lichaam?
Vertel en presenteer
De leerlingen lezen een stukje van hun geschreven scene voor en tonen hun geanimeerde monster. Tekst en animatie versterken elkaar.
Over de tool
– Werkt met AI: zet 2D automatisch om in 3D
– Gratis en open source: geen licenties of verborgen kosten
– Kindvriendelijk: eenvoudige interface zonder reclame
– Goede uitlegvideo’s in de tool zelf: leerlingen (en leerkrachten) kunnen snel aan de slag zonder aparte handleidingen
Precies zoals ik het graag zie: toegankelijk, open source en leerzaam.
Start: korte presentatie over de geschiedenis van de telefoon.
Uitbeelden: doe je ogen dicht en doe net alsof je aan het bellen bent. Laat de leerlingen hun ogen weer openen. Welke verschillen zie je? Bellen met de “ouderwetse” hoorn 📞 (duim en pink) of met de smartphone (platte hand)📱?
Klassengesprek; bespreek bijvoorbeeld deze vragen:
– Wat doe je op de telefoon?
– Wat vind je ervan als je ouders lang op hun telefoon zitten?
– Wat vind je leuk om op een telefoon te doen?
Voorlezen: Mama te koop
Het verhaaltje gaat over een kleine pinguïn die zijn moeder te koop zet omdat ze alleen maar aan het bellen is.
Dansen: we hebben een telefoondansje gedaan. Ik heb de oude telefoons waarmee wordt gespeeld uit de kleutergroepen gehaald en gelukkig was het schoolfruit van deze week de banaan; ideaal! Zie foto 😉
Tekenen: de leerlingen konden hun eigen telefoon ontwerpen met apps en knoppen.
Afsluiting: wat hebben we deze les gedaan en wat hebben we geleerd?
Het doel: demystificeren van de technologie en in dit geval de werking van een taalmodel. Begrijpen wat er achter systemen zoals ChatGPT, Copilot en Gemini schuilgaat.
We begonnen met een gesprek over wie er wel eens een taalmodel gebruikt en waarvoor. Daarna bekeken we de basis van de werking. Een taalmodel is geen ”denkende machine”, maar een systeem dat is getraind op enorme hoeveelheden tekst. Door al die voorbeelden leert het voorspellen welk woord waarschijnlijk volgt in een zin. Het herkent patronen en verbanden in taal.
Om dat principe concreet te maken liet ik leerlingen zinnen afmaken zoals:
Het is winter
Buiten is het …
Ik heb erg veel zin in …
Leerlingen vullen dan vaak woorden in die sterk samenhangen, zoals koud, sneeuw of warme chocolademelk. Precies zo werkt een taalmodel: het koppelt woorden die vaak met elkaar voorkomen en gebruikt die kansberekening om een logisch vervolg te geven.
Daarna speelden de leerlingen het spel Semantris. Het spel is in het Engels, maar dit maakt het gelijk een goede oefening voor leerlingen in de bovenbouw. Het werkt met dezelfde onderliggende techniek als taalmodellen. De AI achter Semantris is getraind op enorme hoeveelheden tekst. Daardoor kan het voorspellen welke woorden bij elkaar horen.
In Semantris voer je een woord in, waarna het volgende gebeurt:
De AI analyseert alle woorden die op het scherm staan.
Het model kiest de woorden die volgens de statistische patronen het meest gerelateerd zijn aan jouw woord.
De geselecteerde woorden verdwijnen uit het speelveld.
Op die manier moet je woorden wegspelen, vergelijkbaar met het principe van Tetris.
Semantris laat daarmee in eenvoudige vorm zien wat taalmodellen doen: patronen herkennen, verbanden leggen en voorspellingen doen op basis van enorme hoeveelheden tekst.
Door dit te bespreken en te illustreren met een spel, werd zichtbaar hoe taalmodellen werken en ook wat ze juist niet kunnen. Taalmodellen kunnen geen betekenis begrijpen, geen feiten kennen, niet redeneren zoals mensen, geen emoties of intenties hebben en geen besef hebben van de echte wereld; ze voorspellen alleen welke woorden waarschijnlijk volgen op basis van patronen in hun trainingsdata.
Semantris
